ข้าวไทยเจอศึกหนัก! บาทแข็ง–อุปทานโลกพุ่ง กดราคาหนัก

KEY POINTS

• เดือนมกราคม 2569 การส่งออกข้าวไทยลดลง 17.5% ด้านมูลค่าลดลง 30.7% เมื่อเทียบช่วงเดียวกันของปีก่อน
• เป้าหมายการส่งออกปี 2569 อยู่ที่ 7.03 ล้านตัน ต่ำสุดในรอบ 5 ปี
• ค่าเงินบาทแข็งค่าและอุปทานข้าวโลกเพิ่มสูง กดดันความสามารถการแข่งขันของไทย

เป้าส่งออกปี 2569 ต่ำสุดในรอบ 5 ปี

ปี 2569 ตั้งเป้าการส่งออกไว้ที่ 7.03 ล้านตัน ลดลงประมาณ 11% จากปีก่อน คิดเป็นมูลค่า 130,000 ล้านบาท หรือประมาณ 4,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ถือเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 5 ปี นับตั้งแต่ปี 2564 โดยมีแผนประเมินสถานการณ์อีกครั้งในช่วงครึ่งปีหลัง เพื่อพิจารณาปรับเป้าหมายหากจำเป็น

ค่าเงินบาทแข็ง กดดันราคาข้าวไทย

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือ ค่าเงินบาทแข็งค่า ส่งผลให้ราคาข้าวไทยสูงกว่าคู่แข่ง

• ระดับค่าเงินที่แข่งขันได้ควรอยู่ที่ประมาณ 33–34 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ
• ปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 31 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ

ทุกการแข็งค่าของเงินบาท 1 บาท จะทำให้ราคาข้าวไทยเพิ่มขึ้นประมาณ 12–15 ดอลลาร์ต่อตัน

เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2568 ราคาข้าวไทยแพงขึ้นราว 40 ดอลลาร์ต่อตัน

อุปทานโลกเพิ่ม อินเดียทำสถิติผลิตสูงสุด

ปริมาณข้าวโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยประเทศผู้ผลิตรายใหญ่สามารถผลิตได้ถึง 152 ล้านตันต่อปี สูงกว่าสถิติเดิมของจีนที่เคยอยู่ในระดับ 145–146 ล้านตัน

ทำให้ประเทศดังกล่าวกลายเป็นผู้ส่งออกที่มีอิทธิพลต่อราคาตลาดโลกมากที่สุด

ขณะเดียวกัน เวียดนามและปากีสถานก็รายงานผลผลิตในฤดูกาลล่าสุดอยู่ในระดับดี ส่งผลให้อุปทานในตลาดโลกมากกว่าความต้องการซื้อ และเกิดการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรงขึ้น

ความเสี่ยงในประเทศ: ปริมาณเพิ่มแต่แข่งขันยาก

แม้ว่าปริมาณข้าวไทยในปี 2568 จะเพิ่มขึ้น แต่หากไม่สามารถเร่งการส่งออกได้ อาจกดดันราคาข้าวเปลือกภายในประเทศ

ประเด็นที่ต้องเร่งปรับตัว ได้แก่

• การพัฒนาพันธุ์ข้าวให้ผลผลิตสูง
• การลดต้นทุนการผลิต
• การเพิ่มประสิทธิภาพการแข่งขันในตลาดโลก

ปัจจัยหลักที่กระทบการส่งออกข้าวไทย

1️⃣ ความผันผวนของค่าเงินบาท
2️⃣ อุปทานข้าวโลกที่เพิ่มขึ้นทั้งฝั่งผู้ส่งออกและผู้นำเข้า
3️⃣ มาตรการทางภาษีของสหรัฐฯ ที่กระทบการค้าโลก
4️⃣ นโยบายความมั่นคงทางอาหารของหลายประเทศ ที่เน้นผลิตในประเทศและลดนำเข้า
5️⃣ ความเสี่ยงจากเอลนีโญและภัยแล้งที่อาจกระทบผลผลิต

ภาพรวมตลาดข้าวโลก ปีการตลาด 2568/69

ข้อมูลคาดการณ์ระบุว่า

• ผลผลิตข้าวโลกอยู่ที่ 541.28 ล้านตันข้าวสาร ลดลง 0.07% จากปีก่อน
• ปริมาณการค้าข้าวโลก (ส่งออก–นำเข้า) คาดอยู่ที่ 62.76 ล้านตันข้าวสาร เพิ่มขึ้น 5.1%

คาดว่าประเทศผู้ส่งออกหลักหลายประเทศจะเพิ่มการส่งออก ขณะที่ประเทศผู้นำเข้าหลักหลายแห่งมีแนวโน้มนำเข้าเพิ่มขึ้นเช่นกัน

ที่มา : ฐานเศรษฐกิจ